Crytek CEO’su Cevat Yerli ile sohbet
Ağustos 18, 2009 | Thrall | 
Tartış(20) »
THRALL – GDC EUROPE 09, KÖLN, 17 AĞUSTOS 2009
GDC Europe’un ilk günü genelde sessiz geçti. Gamescom öncesi ısınma turu niteliğindeki küçük GDC 09′da günün en önemli olayları Crytek’in CEO’su Cevat Yerli’nin The Future of Gaming Graphics (oyun grafiklerinin geleceği ) adlı konferansı ve Cevat Yerli ile yaptığımız bir sohbetti. Sıradan sorulardan uzaklaşıp kullanıcılardan duyduğumuz daha farklı soruları da yönelttiğimiz sohbetimizi beğeninize sunuyoruz:
PCL: – Crysis çıktığı zaman yanlızca PC için çıkmıştı, konsollara çıkmamıştı. Bunun nedenlerinden biri yeni jenerasyon konsolların piyasaya yeni çıkmış olması dolayısıyla bu konsollara oyun yapmanın zorluğu muydu ?
CY: - Yok, hayır. Crysis’in oyun dizaynı bu PS3 ve Xbox 360′ın mimarisinin belirsizliği dolayısıyla konsollara uymuyordu. Oyunun konsepti, dizaynı PC için yapılmıştı. Oyun konsola uygun mu değil mi diye denemeler yapıldı takımda, yanlız bizim teknoloji platform olarak tam hazır değildi ve denemeler sırasında çok enerji harcıyorduk. Bir de işin maddi tarafı var, bu denemeleri yaparken oldukça masraf yapmak zorunda kalıyorduk. Biz de bu nedenlerden dolayı yeni nesil konsollara daha sonra, yeni bir motorla, yeni bir oyun yaparız diye planladık ve Crysis engine 3′ü ortaya çıkardık.
PCL: Crysis 2′nin tanıtımını E3′te yapmıştınız. Ama o tanıtım çok küçük bir videodan oluşuyordu ve oyun içi videosu değildi. Gamescom’da oyun içinden birşeyler görecek miyiz ?
CY: ( Gülerek ) Belki.. Belli olmaz.
PCL: Konferansta gördüm, Crysis 2′den bir resim gördüm. Zemin resmi. Şehirde geçeceğe benziyor. Veya uzayda bir yerde ? Adadan ziyade buralarda geçecek gibi. Hımm ?
CY: ( Gülerek ) Evet,olabilir… Olabilir..
PCL: 2011′den önce çıkması muhtemel mi?
CY: İnşallah, bakacağız.
PCL: Bu sene çıkması mümkün değil, gelecek sene belki.
CY: Evet, bu sene mümkün değil.
PCL: Bu soruyu bundan sonra çıkaracağınız oyunlar için de soruyorum. Crysis’e Türkçe dil seçeneği koymuştunuz, Türk oyun severler adına bir kez daha teşekkür ederiz. Crytek’ten gelecek yeni oyunlarda da Türkçe dil seçeneği olacak mı ?
CY: Düşünüyoruz ama bu korsan olayına bağlı aslında. Crysis Türkçe eklentisinin masrafını anca kurtardı, ama güzel oldu. Masrafını da kurtardığı için yeni oyunlara da Türkçe dil seçeneği koymayı düşünüyoruz.
PCL: Yalnız burada bir eleştiride bulunacağım. Warhead eklentisindeki seslendirmeler çok kötüydü. Warhead ile Crysis arasında seslendirme olarak bu kadar fark görünce çok şaşırdık.
CY: Onu bilmiyorum, şey eee…
PCL: İlk oyunla arasında çok vardı gerçekten.
CY: Var mıydı o kadar ?
PCL: Evet , hatta birçok forumda ve dergide şikayetler vardı bu konu hakkında.
CY: Onu bak ilk defa duyuyorum sizden. Ama ilginç, bilmiyordum ben. Aslında ikisini de aynı takım yaptı ama belki bu sefer takım daha az masraf için ..
PCL: Sanki farklı iki takım yapmış gibiydi.
CY: Yok aynı takım çalıştı onun üzerinde.
PCL: Nanosuit’e veda ediyor muyuz? Yoksa yeni oyunda da olacak mı ?
CY: Perşembe günü Gamescom’daki EA standında görebileceksiniz. ( Siz de bu cevabı perşembe öğreneceksiniz sevgili PCL okuyucuları – PCL)
PCL: Konferansta profesyonel sporcu olduk firma olarak demiştiniz. Cryengine 3 ile birlikte dünya rekoru kıran atlet olacaksınız herhalde ?
CY: İnşallah, maksat o.
PCL: Siz mükemmeliyetçi bir kişisiniz. Yaptığınız oyunların kusursuza yakın olmasına dikkat ediyorsunuz. Sizin için mükemmel – kusursuz bir oyunun tanımı nedir ?
CY: Bence en önemlisi kalite. Bir oyuncu için kalite ne demek ? Oyunu oynarken oyunun kaymak gibi akması. Bir de oyunun core idea’sı, ana fikri önemli.
PCL: Hikayesi de önemli sanırım.
CY: Hikayesi portakalın kabuğu gibi oluyor. Daha önemlisi içi, çekirdeği. Her bir insanın nasıl DNA’i varsa oyunların da DNA’i var. Crysis’in DNA’i de Nanosuit. Nanosuit oyuncuya ne kadar özgürlük verirse oyunun değeri de o kadar artıyor. Benim için kusursuz bir oyunda…
PCL: Oyuncu oyunu oynarken hiçbir zaman sıkılmayacak değil mi ?
CY: O zaten çok önemli… Sıkılma yok, devamlı aksiyon, devamlı tempo, devamlı özgürlük…
PCL: Çok linear – çizgisel olmayacak..
CY: Evet, linear olmaması gerek.
PCL: Oyuncunun yaratıcılığını kullanabilmesi lazım…
CY: Oyuncunun kendi yaratıcılığını oyuna katabilmesi gerek. Her bir oyuncunun her bir problemi farklı bir şekilde çözebilmesi lazım.
PCL: Crysis zaten sandbox tarzında, herkes oyunu farklı tarzda oynuyor, kimisi 8 saatte bitiriyor, kimisi 15 saatte…
CY: 20 saatte bitirenler de var.
PCL: Benim merak ettiğim başka bir konu var. Sizi çocukluğunuzda ya da gençliğinizde hangi oyunlar en çok etkiledi ki Crysis ve Farcry gibi FPS’ler yapmaya karar verdiniz ?
CY: Aslında en çok etkileyen oyunlar FPS oyunları değil.
PCL: Hangileri ?
CY: Civilization beni etkiledi. Hala en çok beğendiğim oyunlar arasındadır. Tabi ki Super Mario, bir klasik. Ayrca futbol oyunu vardı Kickoff, o da etkilemişti. Bu oyunlar dışında Quake hoşuma giderdi, Doom’u pek sevmemiştim. Quake daha canlıydı. Bir de Syndicate vardı, onu da çok severdim.
PCL: Peki ilk çıkardığınız oyun Farcry da Crysis gibi sandbox türünde bir FPS idi. Bu fikri nasıl aldınız ? GTA’dan mı etkilendiniz?
CY: Yok GTA’dan değil, 2001 senesinde ben tatile gitmiştim bir adaya. Orada düşündüm, aslında bu adadan güzel bir senaryo olabilir diye. Bir de bu işe başlarken piyasada ne varsa, yapacağımız oyun % 80 oranında farklı olsun diye düşündük. Konsepti böyle belirledik ama bunu yazmak çok zor oldu bizim için. 0′dan böyle bir oyun tasarlama çok zordu…
PCL: Oldukça da tecrübesizdiniz tabi.
CY: Tecrübe 0′dı.
PCL: Ama buna rağmen Farcry da ilk çıktığında Crysis kadar beğeni topladı, çok iyi bir iş çıkarmıştınız.
CY: Aynen, hatta Farcry’ın piyasa üzerindeki etkisi daha fazla olmuştu.
PCL: Daha sonra tabi Ubisoft’tan ayrıldınız ve EA ile anlaşıp Crysis’i yaptınız. Eğer Ubisoft ile devam etseydiniz, aynı temada bir Farcry 2 mi görecektik ? Yani Crysis’deki uzaylı teması Farcry için düşünülüyor muydu?
CY: Ubisoft ile devam etseydik Farcry 2′yi Ubisoft ile yapabilirdik ama Ubisoft ile aramızda çok büyük problemler vardı. Bizim satışlara yetişemediler, oyun heryerde bitmişti bu yüzden korsan artıyordu. Onlar da bu konuya fazla eğilmediler. Biz de Electronic Arts ile çalışmaya başladık ve Crysis doğdu. Uzaylı teması fikrimi de onlara iletmiştim, nasip Crysis’e oldu.
PCL: Peki Crytek’ten FPS türü dışında farklı türde oyunlar görecek miyiz ?
CY: Göreceğiz, ama onları şimdi söylemeyeyim.
PCL: Türkiye’de bir Crytek ofisi açmayı düşünüyor musunuz peki?
CY: Onu çok düşündük ama kesin olarak belli değil henüz. O daha çok kalifiye adamlara bağlı. Eğer orada 15-20 kişi bulabilirsek takım olarak çalışabilecek, o zaman bu işe sıcak bakarız. Ama sıfırdan bir takım kurmak çok zamanımızı alır, o yüzden böyle bir takım bulabilirsek işini iyi yapan, onları Crytek bünyesine katabiliriz. Ama biz çok çabuk büyüdük, biraz oturmamız lazım olduğumuz yerde. Şu anda 550 kişi çalışıyor Crytek’te.
PCL: Crysis ve Warhead’in satışlarından memnun musunuz dünya genelinde ?
CY: Crysis ve Warhead’in satışları iyi geçti. Tek olarak bakarsak Crysis yeterli olmadı ama Warhead’le beraber yeterli oldu daha sonra.
PCL: Crysis konsollara çıkmış olsaydı dünya üzerindeki tercihleri göz önüne alırsak çok daha fazla kazanırdınız herhalde.
CY: 3,4 kat daha fazla olurdu rahat.
PCL: Son olarak Türk oyun severlere söylemek istediğiniz birşey var mı ? Yeni oyunda da Türkçe dil seçeneğini görmek istiyoruz. Crysis çıktığı zaman herkes burada birbirini teşvik etti oyunun orijinalini almaya.
CY: Önemli olan piyasayı desteklemek, korsana karşı olmak. Piyasayı büyütmek için biz ilk adımı attık, riske girdik, yine yapacağız bunu. Yeni oyuna da ekleyeceğiz Türkçe’yi. Ben EA’e de sürekli söylüyorum, çıkardığınız oyunlara Türkçe ekleyin diye, onları da teşvik ediyoruz. Ama piyasa ona daha …
PCL: Müsait değil ?
CY: Evet, müsait değil hala. Piyasada biraz daha satış olsa – uygun fiyata da olsa farketmez, yeter ki satış olsun – daha fazla oyuna Türkçe dil seçeneği eklenir. Bir de biz bir konuda yanlış yaptık. Türkçe Crysis’i sadece Türkiye’de sattık, oysa Almanya’da yaşayan bir sürü Türk vatandaşı var, onlara da satabilirdik burada. Bir sonraki oyunda yapacağız oyunu.
PCL: Zamanınızı ayırdığınız için teşekkür ederiz.
CY: Ben teşekkür ederim.
Etiketler: 
içerik beslemeleri
Röportaj çok iyi, aklıma gelip de sormak istediğim çoğu soruyu sormuşsun. Eline sağlık. Cevat Yerli’ye saygım ve sevgim bir kat daha arttı bu okuduklarımdan sonra. CryTek’ten ne çıkarsa orijinal almaya devam edeceğim. Yalnız Warhead’deki seslendirme kötülüğü olayını ilk kez senden duyması düşündürücü, sanırım buralarda bir “geri dönüş” mekanizması yok adamların. En azından oyunun ithalatçısı bir şekilde dergileri ya da elle tutulur oyun forumlarını takip etse ve bunları yapımcılara bildirse daha iyi olurdu sanki. Zamanla oturacaktır bunlar da. Bundan 5 sene önce böyle kaliteli bir oyunu tamamen Türkçe oynayacaksın deseler güler geçerdim. Buna da şükür.
Warhead’ın çevirisi ve seslendirmesiyle ilgili şikayet ve önerilerimi geçen yıl Yoğurt’a yazmıştım. Gelen yanıt şu:
“Bu projede (Warhead) bizler Yogurt olarak sorumlu bir gorevde rol almadik. Cunku ilk Crysis’de nihai urun cikmadan denetleme imkanimiz olmadigini ve bir QA (quality assurance) testini yapamadigimizi gorduk. Bahsettiginiz hatalarin tumu yani kavram ve adlarin tutmamasi, alt yazida baska yazmasi ve ceviri tutarsizliklari QA testi eksikligine delalet eder. Ayrica basta sniper tufegi iken sonradan silah son anda degisebiliyor. Bunlari son adimda gorme imkani hic olmuyor bu urunlerde.
Ozetle Yogurt olarak bu projede bazi ceviri isleri yaptik ancak urunde son kontrolleri ve QA testlerini EA avrupa ofisi kendisi ustlendi. Anlattiklariniz bizim sorumluluk alanimizda olmayan islerdir. Ayni sekilde kutu uzerindeki Turkce yazim hatalari da ayni nedenden kaynaklanmaktadir. Sizin mesajinizi o tarafa, sorumlu kisilere iletecegim.”
—
CryEngine3 için diyecek bir şey yok, muhteşem.
http://www.incrysis.com/index.php?option=com_content&task=view&id=819&Itemid=1
Türkiye’de ofis açma işi gerçekten zor çünkü Türkiye’de ciddi anlamda oyun sektöründe çalışanların sayısı zaten 15-20. Ancak umarım bir gün olur.
yha şimdi benim anlayamadğım nokta şu, Cevat bey CryTek’in sadece Türkiye sorumlusumu yoksa crytek’i yaratan kişimi
Bu röportajdan anladığım kadarıyla crytek’in hiç bir oyunun hiç bir zaman sevemeyeceğim. Birisi Cevat Yerli’ye bazı oyuncuların oyunun “hikayesini” portakalın kabuğu olarak değil portakalın için olarak gördüğünü,grafiklerin vs. sonra geldiğini söylemeli.
Crytek’in kurucusu abileri ile birlikte, Faruk ve Avni Yerli’ydi sanırsam. Kendisi Crytek’in başkanı ve oyunları kafasında tasarlayan kişi.
@Anonim,
Yanlış okumadıysam, önce kabuğu, daha sonrasında “aslında çekirdeği” diyor, bir daha bakayım şuna
@Thrall,
Röportaj süper olmuş, ellerine sağlık
Cevat Yerli ilk başlarda baya bi yuvarlak cevap vermiş, “hmm olabilir, belki, eheheh, eh, gibi” falan şeklinde 
çok politik cevaplar, hiç sevmediğim bir tarz.
enteresan aslında wardakı sesler ıyıydı bencede
warhead in seslendirmesi gayet basarili.
======
PCL: Nanosuit’e veda ediyor muyuz? Yoksa yeni oyunda da olacak mı ?
CY: Perşembe günü Gamescom’daki EA standında görebileceksiniz. ( Siz de bu cevabı perşembe öğreneceksiniz sevgili PCL okuyucuları – PCL)
======
Perşembeye kadar beklemeye gerek yok cevap zaten röportajda;
======
“Crysis’in DNA’i de Nanosuit. Nanosuit oyuncuya ne kadar özgürlük verirse oyunun değeri de o kadar artıyor. >Benim için kusursuz bir oyunda…<”
Gelelim Türkçe ve korsan meselesine;
İlk oyun çıktığında ve bu oyunun türk kardeşler tarafından yapıldığını duyduğumda çok gururlanmıştım. Ama daha sonra oyunun Türkçe hariç bir çok dilde yayınlandığını duyduğum da bi o kadar da kızmıştım.
Yahu kardeşim tamam, profesyonel olarak pazarlamak için, oyunun ingilizce olması şart, ama insan menüyü ve alt yazıları türkçeleştirecek bir seçenek koyamazmıydı ? Çok mu zordu ?
Sayın cevat yerli burayı okuyorsa kendisine şunu demek isterim, Siz nasıl oyunda kusursuz ve mükemmelliyet arıyorsanız, oyunu satın alan oyuncularda aynı şey’i istemekte. Gördüğünüz üzere 2. türkçeleştirme olayında kullanıcılar şikayette bulunmuş. Lütfen bir Türk olarak Türkiyede ki oyun severleri de düşününüz.
Crysis’ten önce hiç bir oyun için orijinal satın alınması için propagan da yapılmammıştı. Gördüğünüz üzere insanlar kendilerine değer verildiğin de gerekli adımları atmakta geç kalmıyor.
Röportaj da Türkçe’nin diğer oyunlara gelmesi için satışların daha artması istendiği belirtmişsiniz. Ticarette Arz-Talep vardır. Eğer siz gerekli adımları atarsanız zaten kendiliğinden gelecektir bu talep. Ama “Önce onlar alsın, biz türkçe desteği veririz yada verdirtiriz..” derseniz bu tam tersi bir etki yapar. Daha çok korsan’a teşvik edersiniz.
Herkes herşeyin orijinali ister ve orijinalinde kendinden bir şey bulmak ister. O yüzden ülkemizin ekonomik durumunu göz önüne alarak oyunlarınızı Türkiye piyasasında daha makul fiyatlar ile sunarsanız ve birde Tam türkçe desteği ile sunarsanız inanın bana orijinal oyun almayan kimse kalmaz burada.
Görüşlerimizi dikkate alacağınızı umuyor, çalışmalarınız da başarılar diliyorum.
Samimi bir sohbet olmuş. Teşekkürler PCL
Thrall, taa Almanya’lara kadar gittin ve hemen güzel işler çıkarmaya başladın tebrik ederim. Cevat Yerli sohbet tadındaki röpörtajda oldukça iyiydi. Cevat bey arasıra kaçamak cevaplar verse de genelde iyi bir sohbet olmuş. Fuardan bu şekilde güzel haberler bekliyoruz. Kolay gelsin
@ormanci ben de yanlış anlamış olabilirim ama hikayesi de önemli değil mi dendikten sonra çekirdeği daha önemli diye cevap vermiş benim anladığım kadarıyla. Gösterişi hikayeden daha önemli gören birinin oyununu oynayamam ben. Tabii ki crytek bununla birşey kaybetmez(en fazla kaybı 15-20$),ama benim gibi crysis’in “kabuğunun” çok ince olduğunu düşünen bir çok kişi var. Ben röportajı yanlışta anlamış,Cevat bey hikayenin çok önemli olduğunu söylemiş olabilir,bu durumda daha kalın kabuklu oyunlar bekliyorum kendilerinden.
@Anonim
Dikkatli okursanız orada çekirdekten bahsederken görsellikten, gösterişten bahsetmiyor. Çekirdek nanosuit, yani oynanış, oynanış zevkli olmalı diyor. Görsellik bu zevki artıran öğelerden biri. Oynanışın merkezi giysi, oyuncunun bulunduğu duruma, taktiğine göre giysinin ayarlanması. Oynanışı çok önemli derecede etkileyen bir şey. Crysis’in yapım belgeselinde de kahraman aslında giysi diye bir bölüm var hatta.
Tabi iyi bir FPS’de oynanışın da bir öyküyle desteklenmesi gerek. Bence yeterli, sizce değil. Yorum, zevk meselesi… Sonuçta her şey bir bütün ve bütünde de çok iyi bir oyun.
İki oyunları da çok başarılıydı. Ben warhead de seslendirme problemi olduğunu farketmedim ama görünüşe göre ea nın sorumluluğuymuş. Gerçekten hem görüntüler, hem oynanış, hem de optimizasyon çok başarılı. Optimizasyonu başarısız diye birsürü laf atılıyor ama o kadar kaliteli ve heryeri detaylı bir oyunu ben 25-40 fps ile 1650*1050 çöz de 512mb 4870 ile oynadım ve çok akışkan güzeldi. Aynı ayar Nvidia ile nasıl oynanacağını düşünün. Konusu tabi ki daha başarılı olabilir ancak beni ilk oyundaki uzay gemisinin karmaşası dışında sıkan birşey olmadı heryer çok eğlenceli ve yeni yeni maceralara atılıyordu. Belki bir de online modu daha yeni içerik ve güzelliklerle kalitelendirilebilir. Ben oldukça zevkle ve güzelce oynadım tabi. Tebrik ederim kendilerini, Türkçe birçok çeşitte (Simülasyon, strateji vb.) ve Crysis in devamını yapmalarını diliyorum. Başarılar, bizim yanımızda bizim için birşeyler yaptığınızda ürünlerinizi her zaman orjinal alacağım ve gurur duyacağım.
Arkadaşlar Cevat Yerli ile röportajı Türkçe yaptık ve kendisinin Türkçesi çok iyi değil. O yüzden bazı cümlelerinde farklı anlamlar aramayın. Sonuçta çok iyi olmayan türkçesiyle kelime oyunları yapacak değil adam.
Bir de bir insanı uzaktan tanımak ile şahsen tanışmak arasında çok fark var. Burada yaptığınız eleştirilerin onda birini onun yanında yapamayacağınıza bahse girerim. Bu adamlar sizden, bizden herkesten çok daha fazla bilgi sahibi. Eleştiri tabi ki olacak ama zannetmeyin ki bu adamların bazı şeylerden haberleri yok veya bazı şeyleri göz göre yanlış yapıyorlar.
Ayrıca fuar alanındaki atmosfer mükemmel, kocaman bir aile gibi herkes. Yapımcısından firma sahibine medyasından reklamcısına herkes birbiriyle çok rahat konuşup şakalaşabiliyor.
Seslendirme konusunda Türkiye’nin üzerine tanımam.Devlet tiyatromuzda çok ünlü seslendiriciler mevcut ayrıca Crysis’te , Warhead’de seslendirme çok iyiydi.Yazım hatası olayı o var evet ama seslendirme güzeldi.Mesela Warhead’in baş kahramanı Psycho’nun dublajını Bahtiyar Engin çok güzel başarmış.Ayrıca ilk oyununda ki Nomad karakterinin Türkçe ses sahibi Ali Ekber Diribaş gerçekten başarı gösterdi..Ve diğer bütün karakterler.
gönder dedim ask.com açıldı o yüzden kısaca tekrar yazıyorum
iletmenizi istediğim soru bu kadar nano giysiye önem veriyorlar acaba action figür yapma planları var mı?Crysis 2 special edition içeriğine sınırlı sayıda koyabilirler en azından
Bu konular onemli crysis i orjinal aldim ama türkce yapamsi yoktu -.-*.. sonradan indirdim..
Warhead almadim ama arkadaslarin pc lerinde oynadim sseslendirmeleri iyi deyildi.
crysis i oynadimda 3 degişik zorluk derecesinde oynadim.. ve ne hikmet se:D 3 undede ayri yontemlerle bitirdim korsana hayir demekle korsani engelleyemeyiz korsa almayarak engelleriz…
valla para crysis te ucu ucuna kurtarabilirde ..call of duty de falan olsa baya ucunu bucağına katlar yani activision un bunu iyi düşünmesi lazım ..şahsen ben öyle bi durumda direk orjinal alırım …
ayrıca konuya gelince benim crysiste en ayar olduğum olay her göreve kendi başına gidiyosun çok sinir bozucu bi olay halbuki call of duty olsun gears of war olsun hep takım halindesin falan baya bi heycan veriyo takım ruhu olan oyunlar o yüzden benim en büyük eleştirim budur bu oyunda en azından sayko-nomad -prophet falan bi takım halinde görev yapsalar bence tam olur..